Produkcja i obrót mikroelektroniką podwójnego zastosowania z perspektywy bezpieczeństwa Polski. Rekonesans badawczy

Abstrakt

W artykule opisano współczesną pozycję Polski na globalnym rynku elektroniki i oprogramowania, w kontekście obrotu produktami typu dual-use. Sformułowano hipotezę, iż usytuowanie geopolityczne Polski czyni tutejsze firmy z branży elektroniki i ICT podatnymi na działania korupcyjne, włamania do systemów IT oraz penetrację przez wywiady FR, ChRL i innych państw, zainteresowanych zakupem objętych embargiem technologii lub pozyskiwaniem objętych tajemnicą państwową lub handlową informacji naukowo-technicznych. Zdefiniowano zbiór podmiotów (sekcja 1), które mogą wchodzić w zainteresowanie zagranicznych organizacji państwowych i prywatnych, w tym posiadających swoje siedziby także poza FR i ChRL (celem zamaskowania ostatecznego użytkownika). Następnie zawężono krąg przedsiębiorstw, narażonych na oferty korupcyjne do ok. 400-500, wskazując, że nie wszystkie segmenty produkcji układów półprzewodnikowych obecne są na polskim rynku. Główne pytania badawcze dotyczą tego, jakie geopolityczne czynniki stwarzają zagrożenie dla polskich firm elektronicznych w ich zachowaniach rynkowych? (2); czego wymaga prawo krajowe i europejskie od tych firm w zakresie przestrzegania sankcji? (3); jakie zagrożenia firmy te powinny uwzględniać w planowaniu polityki bezpieczeństwa? (4); jakie są możliwe scenariusze reakcji firm na nielegalne oferty? (5). Wykorzystano takie metody empiryczne, jak studium przypadku i ekstrapolacja danych (przykład firmy Wilk Elektronik) i analiza statystyczna (dane GUS, COIG, PKD, KRS), a także teoretyczne, jak porównanie (rynek niemiecki i dalekowschodni) i analiza historyczna (w zakresie praktyk omijania embarga). Sprawdzono możliwości teorii gier odnośnie dostarczenia modeli, przydatnych do analizy zachowań przedsiębiorców.